Vatandaşa çağrı: Önce kontrol sonra şikayet
Asgari ücret zammı ceplere girmeden etiket fırsatçılığı
başladı. Ürünleri indirimli gibi gösterip zam yapan bile oldu. Ticaret
Bakanlığı, sıkı denetimlerle fırsatçılara ceza yağdırırken; restoran ve kafeler
de fahiş fiyatta marketleri aratmadı.
Asgari ücret zammı fırsatçı işletmelerin iştahını
kabarttı, restoranlardan marketlere fiyatlar cepleri yaktı. Tüketiciler, ya
indirim ibareli olmasına rağmen daha yüksek fiyattan satılan aldatmacalı
etiketlerle ya da fahiş zamlarla karşılaştı. Asgari ücret artışının
açıklanmasının ardından fırsatçıları engellemek için harekete
geçen Ticaret Bakanlığı da 30 büyükşehirde 5 bini aşkın marketi ve
1.2 milyonu aşkın etiketi denetledi. Mevzuata aykırılık tespit edilen 7 bin 233
ürün için de idari işlem süreci başlatıldı.
'FIRSATÇILIK KLASİĞİ'
Etiket aldatmacasını "Son yıllarda sıklıkla
karşılaştığımız çirkin bir fırsatçılık klasiği" sözleriyle
değerlendiren Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, geçen yıl da asgari
ücret artışı açıklandıktan sonra benzer durumun yaşandığına dikkat çekti.
Yapılan haksız artışın üstüne bir de Şubat ayında zamlar vatandaşın cebine
yansıdıktan sonra ikinci bir zam eklendiğini anlatan Ağaoğlu, "Bu
sene de benzer bir tablo görülebilir" uyarısını yaptı. Tüketici
şikayetlerini örneklerle anlatan Ağaoğlu, "346 liralık bir
tereyağın 1 günde 399 liraya çıkarıldığını gördük. Bir peynir ürünü 139 liradan
bir anda 189 liraya çıkarken, bir diğer peynir ürününün fiyatı da 190 liradan
320 liraya yükseldi. Online platformlarda da benzer bir durum var. Standart
fiyatı 134 lira olan bir detarjanı 'kampanyalı ürün' adı altında 170 lira
yapmışlar. İndirimli gibi pazarlayıp zam yapıyorlar" dedi.
ESAS ARTIŞ RESTORANLARDA
Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Mehmet Bülent Deniz ise
yapılan haksız artışları 'ticari ahlaksızlık' olarak
adlandırdı. Esas artışın restoran ve kafelerde olduğunu söyleyen Deniz, şöyle
konuştu: "Son 5 yıldır her asgari ücret kararından sonra market
endeksi çalışması yapıyoruz. 9 ilde 7 marketten fiyat alıyoruz. Haksız fiyat
değerlendirmesi yapıp Bakanlığa iletiyoruz. Son 2 yıldır denetimlerimizde
istisnalar dışında etiketlerde ciddi bir fiyat artışı tespit etmedik. Bunun
nedeni Ticaret Bakanlığı'nın yaptığı sıkı denetimler. Kafe, restoran gibi diğer
işletmelerde çok daha fazla artış oldu."
TÜKETİCİ NE YAPMALI?
Ticaret Bakanlığı denetimlerine ek olarak en etkili ve
kapsayıcı denetim yapacak kesimin tüketiciler olduğunu söyleyen Ağaoğlu,
tüketicilerin olası mağduriyetleri önlemek için yapmaları gerekenleri şöyle
anlattı: "Özellikle tüketicimiz etiketlerde bulunması zorunlu olan
fiyat değişiklik tarihini kontrol etmeyi ihmal etmemeli. Asgari ücretin
açıklandığı 23 Aralık'tan sonra etiketlerde fiyat aykırılığı gördükleri
taktirde o etiketin fotoğrafını, şayet satın aldılarsa etiketle birlikte fişin
de fotoğrafını eklemek suretiyle Haksız Fiyat Artışı (HFA) Şikayet Bildirimi
üzerinden veya HFA mobil uygulamasından Ticaret Bakanlığı'na şikayette
bulunabilirler. Ayrıca aynı şekilde fiş ve etiket fiyatını eklemek suretiyle
internet üzerinden tüketici hakem heyetine başvurarak aradaki farkın kendisine
ticari avans faiziyle iadesi için talep oluşturabilirler."
ŞİKAYET NOKTALARI
Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu
Haksız Fiyat Artışı Şikayet Bildirimi
Tüketici Hakem Heyeti
ALO 175 Tüketici Hattı
CİMER
Haber: Ezgi Acer