Yaşanan deprem felaketi Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) uygulamalarında sıkıntılar olduğunu ortaya çıkardı. TBF üyesi MİYED'den yapılan değerlendirmede, 'En yüksek hasar bedeli ödemesinin ekonominin gereklerine uygun olarak yeniden belirlenmesi gereklidir.' denildi

Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) uygulamalarını değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Üyesi Mavi İklim Yeşil Dünya Tüketici Hareketi Derneği (MİYED) Yönetim Kurulu Üyesi Abdurrahman Özkaynak, “Yaşanan afet, zorunlu deprem sigortasını yaşamın gereklerine uygun duruma getirmek için yol gösterici olmuştur.” mesajı verdi.

Özkaynak yaptığı yazılı açıklamada, “Maraş Depremi ile birlikte ZDS uygulamasının eksik yönleri ortaya çıkmıştır.” diyerek, şu örneği verdi: “İstanbul, Üsküdar, Acıbadem Mahallesi’nde, 1976-99 arası yapılmış, 4-7 katlı betonarme bir binada bulunan 37 m2 lik mesken için 242 TL yıllık prim ödenerek ZDS yaptırıldığında, hasar durumunda ödenecek en yüksek tutar 111 bin 600 TL olacaktır. Aynı binadaki 225 m2 ve üzeri mesken için bin 387 TL yıllık prim karşılığında, hasar için ödenecek tutar 640 bin TL’yi geçemeyecektir.”

640 BİN LİRAYA KONUT ALINAMIYOR

Yine “Konya, Meram, Aşkan Mahallesi’nde, 1976-99 arası yapılmış, 4-7 katlı betonarme bir binada bulunan 73 m2 ye kadar olan mesken için 80 TL yıllık prim karşılığında hasar ödemesi en fazla 220 bin TL olacağını; aynı binadaki 212 m2 ve üzeri mesken için ise, 212 TL yıllık prim karşılığında, en fazla 640 bin TL’lık hasar güvence altına alınacağını” belirten Özkaynak, sözlerini şöyle sürdürdü: “Üstelik 1 Ocak 2023 tarihinden önce yaptırılan ZDS’nda en yüksek tutar olan risk bedeli ödemesi 640 bin TL yerine, 320 bin TL olacaktır. Hasar durumunda ZDS tarafından ödenecek en yüksek hasar bedeli olan (320 bin TL) 640 bin TL’nin günümüz ekonomik koşullarında ve meskenlerin satış bedellerinin geldiği seviye dikkate alındığında geride kaldığı, ekonominin gerçekleriyle uyumsuz olduğu açıktır. Depremde meskeni hasar görmüş bir yurttaşın alabileceği en fazla 640 bin TL ile mevcut ekonomik koşullarda başka bir konut satın alması neredeyse olanaksızdır.”

ARTIŞ POLİÇEYE YANSITILMIYOR

Geçen yıl sonbaharda başlatılan “TOKİ sosyal konut projesi” kapsamında 2+1 evlerin fiyatı en düşük 608 bin lira, 3+1 evlerin fiyatı ise 850 bin TL olarak belirlenmişti. Çelik iskelet yapıların fiyatlarının ise (95-100 metrekare, 2+1) daire başına 40 bin dolar ile 65 bin dolar arasında değiştiği belirtiliyor. Yani 750 bin lira ile 1 milyon 220 bin lira arasında.

Risk bedeli ve prim tutarının belirlenmesinde, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından açıklanan inşaat m2 birim maliyet tutarlarının esas alındığını kaydeden Abdurrahman Özkaynak, “Ancak bu tutarlar yıl içinde artan maliyetler nedeniyle değişmekte ve değişen maliyetler bakanlık tarafından ilan edilmektedir. Ancak m2 inşaat maliyetindeki artışlar, ZDS poliçesine yansıtılmamakta, depremzedenin

gerçek hasarı ile teminat altına alınan risk arasındaki makas gittikçe açılmaktadır.” mesajı verdi.

RAYİÇ BEDEL GERÇEKÇİ OLMALI

“Afet sonrası kapsayıcı bir yaklaşım olan ZDS için öngörülen en yüksek hasar bedeli ödemesinin ekonominin gereklerine uygun olarak yeniden belirlenmesi gereklidir.” önerisini getiren Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Üyesi Mavi İklim Yeşil Dünya Tüketici Hareketi Derneği'nin (MİYED) Yönetim Kurulu Üyesi Abdurrahman Özkaynak, “Bunun için gerçekçi rayiç bedeller tespit edilmeli, örneğin; tapudaki son işlem tarihinde bildirilen bedelin, ZDS’nın yaptırılacağı tarihe kadar TÜFE'ye göre artırılmış bedel ve benzeri gerçekçi ve objektif kıstaslar getirilmelidir. Yine özellikle bakanlık tarafından inşaat m2 birim fiyatlarında ilan edilen artışın da, risk bedeline aynen yansıtılması sağlanmalı; Zorunlu Trafik Sigortasında olduğu gibi ek bir zeyilname koşulu aranmaksızın, poliçenin kapsadığı risk bedeli otomatik olarak artırılmalıdır.” dedi.

2012'DE ZORUNLU OLDU

1999 Depremi sonrası, yıkılan binaların yeniden yapılabilmesi ve deprem zararlarının kısmen de olsa giderilebilmesi için 2000 yılında Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) kuruldu. 9 Mayıs 2012 tarihli ve 6305 sayılı Afet Sigortaları Yasası ile “belediye sınırları içinde bulunan tapuya kayıtlı taşınmazlar üzerinde inşa edilmiş binalar, bu binalar içindeki mesken, ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler” için Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) yaptırılması zorunluluğu getirildi.

Haber: https://www.aydinlik.com.tr/haber/tuketiciler-birligi-federasyonu-uyardi-zdsde-eksikler-var-duzenleme-yapilmali-369080