26.08.2025

Yat niteliğindeki deniz araçlarından 0 ÖTV alınmasını değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz; “2017 yılından bu yana, lüks tüketimden almaktan vazgeçilen özel tüketim vergisi 4 milyar Amerikan Dolarından fazla” dedi.

Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır:

Genellikle lüks kabul edilen, çevreye zarar veren, sağlığa olumsuz etkileri olan mal ve hizmetlerden alınan özel tüketim vergisi yolu ile vergide adil bir mimarinin oluşması, gelir dağılımı adaletsizliğinin bu yolla olumlu yönde etkilenmesi amaçlanmaktadır. Hemen hemen her ülkede uygulama alanı bulan özel tüketim vergisi ülkemizde, 6 Haziran 2002 tarihli yasa ile kabul edilerek uygulanmaktadır.

Geçtiğimiz günlerde motorlu taşıt araçlarından alınan özel tüketim vergisi oranlarının artırılması nedeniyle yasanın kapsamı ve uygulama şeklinin amacın dışına taştığı yönündeki eleştiriler yeniden gündem gelmiştir.

Sınıflarına göre farklı oranlarda olmak kaydıyla motorlu kara taşıtlarından alınan ÖTV oranı ortalama yüzde 100,62’dir. Araba sahibi olmanın artık lüks olarak kabul edilmediği günümüzde bu denli yüksek oranda vergi alınıyor olması nedeniyle oluşan kamuoyu tepkisi üzerine, Tüketici Birliği Federasyonu konuya ilişkin ayrıntılı bir araştırma yapılarak çarpıcı sonuçlar elde etmiştir.

Özel Tüketim Vergisi Yasasına ekli 2 sayılı cetvel/(II) sayılı listede Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (G.T.İ.P) 89.03 olan; yatlar ve diğer eğlence ve spor amaçlı deniz taşıtları; kürekli kayıklar ve kanolardan alınan ÖTV oranı yüzde 8 iken, 3 Şubat 2017 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile bu oran yüzde 0 olarak belirlenmiştir.

Tüketici Birliği Federasyonu’nun Ticaret Bakanlığı verilerinden edindiği bilgiye göre, G.T.İ.P 89.03 olan yatlar ve benzeri lüks deniz araçlarının 2017-2025 döneminde toplam ithalat miktarı 3 milyar 999 milyon 399 bin 014 USD’dir. Motorlu kara taşıtlarından alınan ortalama yüzde 100,62 oranındaki ÖTV dikkate alındığında, vazgeçilen özel tüketim vergisi miktarı 4 milyar 24 milyon 195 bin 287 USD yani 25.08.2025 tarihli TCMB USD efektif satış kuruna göre tam 165 milyar193 milyon 216 bin 531 TL’dır.

2016 yılında, KÖİ yöntemi ile inşa edilen Avrasya Tünelinin yapım maliyeti 1 milyar 245 milyon USD olup yatlardan almaktan vazgeçilen ÖTV ile yaklaşık olarak dört adet Avrasya Tünelinin kamu kaynaklarıyla yapılması söz konusu olacaktı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 31.01.2025 tarihinde yayınladığı yapı yaklaşık birim maliyetleri listesine göre, yatlardan alınmayan ÖTV ile (yapım maliyeti 32.600 TL./m2) beş milyon metrekare 100 yataklı hastane, (yapım maliyeti 17.100 TL/m2) yaklaşık on milyon metrekare, kabaca 121 bin sosyal konut yapılabilecekti.

Son yıllarda yüksek enflasyon nedeniyle vatandaşın cebinden habersizce alınan enflasyon vergisi, KDV., ÖTV ve benzeri dolaylı vergilerin, gelirden alınması gereken doğrudan vergilere oranının rekor seviyede yüksekliği karşısında sadece çok zengin kesimin sahip olabileceği lüks tüketimden yüzde 0 vergi alınması hiçbir şekilde kabul edilemez.

Ekonomik zorlukla mücadelede iktidarın “aynı gemideyiz” söyleminin toplumun her kesimi için geçerli olmadığı, bir kesimin farklı gemilerde olduğunu açıkça ortaya koyan bu vergilendirme uygulamasının derhal kaldırılması gerekmektedir.

Mehmet Bülent Deniz

Genel Başkan