09.10.2025

Ticaret Bakanlığı’nın Tüketici Hakem Heyetlerinin merkezileştirilmesine yönelik yeni uygulamasınıdeğerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz; “1995 yılından bu yana tüketicilerin hak arama adresi olan Tüketici Hakem Heyetlerinin merkezileştirilmesi uygulamasıönemli bir adımdır” dedi.

Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır:

1995 yılında yürürlüğe giren 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun ile il ve ilçelerde kurulan Tüketici Hakem Heyetleri, tüketicilerin yaşadığı hak ihlâllerinin masrafsız ve hızlı şekilde giderilmesi için çok önemli bir hizmeti yerine getirmiştir.

Zaman içinde her il ve ilçedeki hakem heyetlerinde görevlendirilen raportör ve benzeri uzman teknik personelin sayısal yetersizliği, kimi heyetlerde yer alan sivil toplum ve meslek odası temsilcilerinin duyarlılığında gözlemlenen olumsuzluk, hakem heyetlerinin benzer konularda birbirinden çok farklı kararlar vermesi ve benzeri sorunlar, mağdur tüketicilerin hak arama süreçlerinde sıkıntılara yol açmaktadır.

Tüketici Hakem Heyetlerinin hatalı kararları nedeniyle mağduriyeti giderilmeyen tüketici, kararlardaki usule aykırı kimi işlemler nedeniyle lehte veya aleyhteki kararın itiraz nedeniyle Tüketici Mahkemesi önüne gelmesi durumunda, bu kez yargılama gideri ve karşı tarafın avukatlık ücreti ödemek zorunda kalmakta ve bir kez daha maddi kayıpla karşı karşıya kalmaktadır.

Bu durum tüketicin hak arama isteğini olumsuz yönde etkilemektedir.

Bir süre önce Ticaret Bakanlığı tarafından yaşanan bu olumsuzluklar ve daha önemlisi kamu hizmetlerindeki hızlı dijitalleşme dikkate alınarak, tüketici hakem heyetlerinin sayısının azaltılması, hakem heyetlerinin il bazında merkezileştirilmesi yönünde çalışma başlatılmıştır.

Tüketici Birliği Federasyonu, Tüketicinin Korunması Yasası ile kurulmuş olan Tüketici Konseyi’nin 2024 ve 2025 yılı toplantılarında;

Tüketici Bilgi Sistemi TÜBİS olarak bilinen dijital sistemdeki mevcut sorunların giderilmesi,

Hakem heyetlerinde yer alacak bakanlık personeli ve heyet üyelerinin kurulacak bir Tüketici Hakları Akademisi eğitiminden sonra, yeterliliklerinin tespiti ile görevlendirilmeleri koşulunun aranması gerektiğine işaret ederek,

Özellikle hakem heyetlerinde hukuk usulüne aykırı işlemler ve aynı konuda birbirinden farklı hakem heyeti kararları nedeniyle tüketicinin mağdur olmasının önüne geçilmesi gerekçesi ile kararları mahkeme ilamı niteliğinde olan, yargısal nitelikte çalışma yapan tüketici hakem heyetlerinde yaşanan sıkıntıların giderilmesi, sistemin iyileştirilmesi yönünde adım atılması çağrısında bulunmuştur.

Kısa bir süre önce Ticaret Bakanlığı tarafından pilot olarak seçilen bazı illerde bu uygulama için düğmeye basılmış, Tüketici Hakem Heyetlerinin merkezileştirilmesi kapsamında bazı ilçe hakem heyetlerinin çalışmaları sonlandırılmaya başlanmıştır.

Tüketici Birliği Federasyonu, yukarıda yer verilen önerilerin yaşama geçirilmesi kaydıyla Tüketici Hakem Heyetlerinin çalışmalarını iyileştirecek, hukuka uygun ve daha kaliteli niteliğe taşıyacak bu yeni dönem uygulamasını desteklemektedir.

Mehmet Bülent Deniz

Genel Başkan