20.07.2025

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun emekli aylıklarına bloke konulabilmesine olanak tanıyan kararını değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz; “bankalara “ihkakı hak” olanağı tanıyan bu karar hukuka ve Anayasa’nın temel ilkelerine aykırıdır” dedi.

Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası gereğince, nafaka veya prim borcu dışındaki borçlar için emekli maaşı üzerinde haciz uygulanması yasaktır. Emekli bir yurttaşın borcu nedeniyle hakkında icra takibi yapılması durumunda, icra takibi kesinleştikten sonra borçlunun açık onayı olmadan emekli maaşı üzerinde haciz uygulanması olanaksızdır.

16 milyon emekli ve aileleri ile birlikte en az 35 milyon kişi, açlık sınırının altındaki emekli maaşıyla yaşam mücadelesi vermektedirler. Son yıllarda uygulanan başarısız ekonomi politikalarının en ağır bedelini ödemeye mecbur bırakılan emekliler bankaların kapısını çalmakta ve yüksek faize mecbur şekilde tüketici kredisi kullanmaya çalışmaktadırlar.

Bankalar kredi kullandıracakları emekli yurttaşlardan olan alacağını teminat altına alabilmek için yukarıda işaret edilen yasanın emredici düzenlemesinin arkasından dolanarak, kredi sözleşmelerine konulan ek madde ile kredi kullanan emeklinin kredi borcunu icra takibi dahi yapmaya gerek olmaksızın, emekli aylığından kredi taksitini kesme yetkisini elinde tutmaktadır.

Bankaların bu uygulaması çeşitli yargı organlarında dava konusu olmuş ve mahkemeler tarafından verilen farklı kararlar sonunda içtihatların birleştirilmesi aşamasına gelinmiştir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından 17 Temmuz 2025 tarihinde açıklanan karar ile bankaların emeklilere verdikleri kredi karşılığında emekli maaşlarından kredi taksitini bloke/kesme yetkisinin olduğu karar altına alınmıştır.

Türkiye gerçeklerinden, emeklinin içinde bulunduğu koşullardan uzak ve daha önemlisi T.C. Anayasası’nın temel ilkelerine açıkça aykırı bu karar ile zayıf durumda olan emekli güçlü konumdaki bankalara teslim edilmekte, emeklinin yaşam hakkı tehlikeye düşmüş bulunmakta, ekonomik özgürlüğü yok olma tehdidi ile karşı karşıya bulunmaktadır.

Bu karar ile bankalar; ayakta kalma çabası içinde olan, yüksek faize razı gelmek zorunda olan emeklilere verecekleri kredi karşılığında, sözleşmeye ekledikleri bir madde ile kredi kullanan emeklinin vermekten başka çaresi olmadığı “rıza, onay” çerçevesinde kredinin taksitini emeklinin maaşı hesaba yatar yatmaz tahsil edebileceklerdir.

Bu kararın metninde, karşı oy ve muhalefet şerhinde yer alan gerekçe ile; alacağını alamayan alacaklının icra dairelerine başvurarak hakkını araması gerekirken, bankalara alacağını “… kendiliğinden tahsil etmesi ihkakı hak ...” yani kendi adaletini sağlama hakkı tanınmış olmakta, herkesin yasa önünde eşit olduğu temel ilkesi artık “bazıları daha eşit” ilkesine dönüşmüş bulunmaktadır.

Emekliyi açlık sınırının altında maaşa mahkûm edip bankalara teslim eden ilgili/ilgisiz, yetkili/yetkisizlere sesleniyoruz; #artıkYETER.

Mehmet Bülent Deniz

Genel Başkan