2 yıl, 2 ay, 17 gün geçti

28.04.2025

Zorunlu deprem sigortası (ZDS) verilerini değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Abdurrahman Özkaynak; “deprem sonrası kayıpları bir ölçüde giderecek olan ZDS’nda etkin uygulama halen yok” dedi.

Tüketici Birliği Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Abdurrahman Özkaynak konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır:

1999 Depremi sonrası, depremde yıkılan binaların yeniden yapılabilmesi ve deprem zararlarının kısmen de olsa giderilebilmesi için 2000 yılında Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) kurulmuş ve 09.05.2012 tarihli ve 6305 sayılı Afet Sigortaları Yasası ile “belediye sınırları içinde bulunan tapuya kayıtlı taşınmazlar üzerinde inşa edilmiş binalar, bu binalar içindeki mesken, ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler” için Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) yaptırılması zorunluluğu getirilmiştir.

Tüketici Birliği Federasyonu, 2023 yılında yaşanan Maraş Depremi sonrasında ZDS uygulamaları konusunda ayrıntılı araştırma yaparak; depremin acısını kısmen giderecek olan bu sistemin gereği gibi uygulanmadığını tespit etmiş ve sistem dışında yapı kalmaması için; ZDS’nın zorunluluğunun denetlenmesi, teminat altına alınan risk bedelinin rayiç bedeller üzerinden yapılması gibi çeşitli önerileri kamuoyu ile paylaşmıştır.

Tüketici Birliği Federasyonu, 23 Nisan 2025’de İstanbul merkezli deprem sonrası elektrik abone sayılarından yola çıkarak şu verilere ulaşmıştır:

ELEKTRİK ABONE SAYISI

HALEN YÜRÜRLÜKTEKİ ZDS POLİÇE SAYISI

Verilerde görüldüğü gibi 2 yıl, 2 ay, 17 günde;

Elektrik abone sayısı Türkiye genelinde yüzde 5.01,

ZDS olan yapı sayısı Türkiye genelinde yüzde1.68,

Elektrik abone sayısı Marmara bölgesinde yüzde 4.15,

ZDS olan yapı sayısı Marmara bölgesinde 0.14,

Elektrik abone sayısı İstanbul’da yüzde 2.86,

ZDS olan yapı sayısı İstanbul’da 0.54 artmıştır.

Bu tablo sistemin verimli ve kapsayıcı şekilde çalışmadığını, 2 yıldan fazla sürede ilerleme kaydedilmediğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu nedenle kamunun elindeki doğalgaz, elektrik, su ve benzeri abonelikler gibi oluşan veri tabanından yola çıkılarak; ZDS’nın etkin denetimi yapılmalı, sistem dışında yapı kalmaması sağlanmalı, zorunlu trafik sigortası sürecinde motorlu araçların belirli paralıklarla muayeneden geçmesi örneğinde olduğu gibi, yapıların da belirli aralıklarla denetimi ve muayenesi yapılmalıdır.

Abdurrahman Özkaynak

Tüketici Birliği Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi